|
BEIJING, Jun 5 – 2005 yılında Hollywood’un beğenilen filmlerinden “The Interpreter” başrol oyuncusu Nicole Kidman’ın söylediği gibi gerçeklerin tercüme edilmesine gerek yoktur. Çinli çevirmenlere göre mesleklerinin en göze çarpan gerçeklerinden biri de aylık 30.000 yuan’a (yaklaşık 4000 USD) varan maaşları. Ancak bu maaşı herkesin kazanması pek de mümkün değil.
Beijing Olimpiyatlarına tercüme hizmeti sağlayan Yuanpei Translation genel müdürü Jiang Xiaolin, "Yalnızca dil konusunda uzmanlığa sahip ve daha önceden çeviri hakkında kendisine bilgi sunulmayıp yine de iyi iş çıkaranlar yüksek oranlarda para kazanabilmekte" olduğunu açıklamıştır. Aynı zaman bu yüksek ücretlerin sebebininde ülkede bulunan kalifiye tercümanların azlığına bağlıyor. Beijing Organizasyon Komitesi’nin yabancı diller departmanında çalışan Ma Long’a göre 2008 Olimpiyat Oyunları çevirmenler için beraberinde bir çok fırsatı da getirmekte ve yaklaşık olarak 1.300 den fazla çevirmene ihtiyaç duyulacağını tahmin etmektedir. Çeviri konusuna aşırı ihtiyacın ilk kez 20 yıl önce Çin’in sınırlarını diğer ülkelere açmaya başladığı ve uluslararası ticaretin yüksek rakamlara ulaşmaya başladığı dönemlerde ortaya çıktığı bilinmektedir. Turizm, akademik konferasnlar, iş toplantıları ve konferansları ve ticari anlaşma toplantıları da yine bu dönemlerde parlamış ve sonucunda bağlı olan sektörlerde çok sayıda çevirmen ve tercüman ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Jiang’a göre, yalnızca Beijing’de yılda 5.000’e yakın uluslar arası konferans düzenlenmektedir. Her konferans için en az iki tercüman gerekmektedir ve genel olarak bakıldığında yaklaşık 10.000 adet tercüman ve çevirmen ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Çin sınırlarında yaklaşık olarak 60.000 adet profesyonel mütercim tercümanın bulunduğu tahmin edilmektedir. Ancak Jiang bu tercümanların içerisinden yalnızca 200’ ünün alanında uzman olduğunu düşünmektedir. Uluslararası Konferans Tercümanları Birliği (AIIC) 2.822 üyeye sahip ve bunlardan yalnızca 22 tanesi Çinde (12 tanesi Beijing ve 10 tanesi Shanghai) bulunmaktadır. Talebin yüksek olmasından dolayı çevirmenlere ödenen ücret oldukça iyi durumda. Simültane ve Ardıl Tercümanlar aylık olarak 30.000 yuan (yaklaşık olarak 4000 USD) kazanabilirken, turist gruplarına eşlik eden veya konferans ekibine yardımcı olarak bulunan tercümanlar ise aylık olarak 5.000 yuan (650) dolar kazanmaktadır. Yaklaşık 20 yıllık çeviri deneyimine sahip Nanking Üniversitesi profesörü Cao Jianxin çevirmenlik işinin beceri gerektiren bir meslek olduğunun altını çizmektedir. Bay Jianxian çevirmenin her iki dilde de ustalaşması gerektiği görüşünü savunmaktadır. " A Dream of Red Mansions (Bir Kırmızı Köşk Rüyası - meşhur bir klasik Çin romanı) adlı romanı İngilizce’ye çevirmiş olsanız dahi, bu sizin iyi bir çevirmen olacağınız anlamına gelmemektedir. " , Jianxian. "Kişinin hem fiziksel hem de zihinsel olarak hazırlıklı olması gerekmektedir." Cao, uluslararası konferanslarda, genellikle birbirleriyle dönüşümlü olarak çalışan iki adet çevirmenin kullanıldığını, bunun sebebinin ise her iki çevirmenin de tamamen konuşmacıların dilini odaklanıp karşı dile saniyeler içerisinde çevirmeleri gerektiğini göstermektedir. Çince ve İngilizce gibi farklı gramer yapılarına ve deyişlere sahip iki dil olması durumunda çevirmenin görevinin çok zor olduğunu söylüyor. Örneğin, Amerikalı bir iş adamının Çinli insanlarda oluşan bir dinleyici kitlesine “our customers ran away like a cat on a hot tin roof” şeklinde bir deyiş kullandığında, çevirmenin bu deyimi bir kaç saniye içerisinde Çince’ye çevirmesi gerekmektedir. Buradaki deyimde müşterilerin uygunsuz buldukları birşeyden dolayı alıcının mekanından acilen kaçması şeklinde yorumlanmıştır. Bu kültürlerarası tercümenin saniyeler içerisinde gerçekleşmesi gerektiği gerçeğini de unutulmamalıdır. Odak noktası başka yerde olan bir beyin adete bir felakettir. Genellikle bir çevirmen yaklaşık olarak 15 dk sonra bir mola almalıdır ve diğer çevirmen göreve devam etmelidir. Çünkü bu iş çok dikkat gerektiren bir meseledir. Cao, çevirmenliğinin ilk günlerinde art arda 3 gün boyunca konferans tercümanlığı yaptığını belirtmektedir. Çünkü o zamanlarda gerekli olan yeterliliğe sahip çevirmen sayısı oldukça az bulunmaktaydı. Enerjisini saklamak ve ayarlamak için mola boyunca çay ve kahvesini ardı ardına yudumladığını belirtiyor Bay Cao. Londra Üniversitesi yüksek lisansı bulunan ve yaklaşık 20 yıldır bu üniversitede çeviri ve tercüme eğitimi veren Cao, simültane tercümanlığın / çevirmenliğin zor bir görev olduğunu belirtmektedir. Bay Cao, iş arkadaşlarından birinin bir toplantı esnasında konuşmaları arasında çok uzun duraklama yapmasından dolayı işten atılışını dahi hatırlıyor. “Bilmediğiniz birşey ile uğraşırsanız hiçbir şey yapamazsınız” diyor Cao. “Bilmiyorsanız, bilmiyorsunuzdur”. BOCOG çevirmenlerinden Zhu Li, ünün çok önemli olduğunu belirtiyor. "10 performans içinden 9’u iyi olsa ve son 1’inin dahi kötü olması durumunda, bu 1 kötü performans kariyerinize hiç de ummadığınız kadar zarar verebilir” diyor Zhu Li. “A sınıfı iş yapmanız gerekiyor” Zhu aynı zamanda konferans çevirmenlerinin hiçbir kişisel duygusu olmayan makineler gibi çalışmaları gerektiğini düşünmekte. Konuşmacı hata yapmış olsa dahi, çevirmenler düzgün cümleler kurmalıdır. Hatta bazı zamanlar çevirmenler hatalar için günah keçileri de olmayı göze almalıdır. "Çeviri sürekli devam eden bir öğrenme sürecidir" diyor Liu Qian- Çin Tercümanlar Birliği çalışanı. Genel olarak simültane tercümanlar bir işe hazırlanmak için bir hafta boyunca araştırma yapmaları gerektiğini ve genel kültürlerini artırmak için sürekli gelişime yönelik materyaller kullanmaları gerektiğini belirtmektedir. İş yükü yoğun olsa da, çoğu profesyonel çevirmen ayda 5 gün boyunca çeviri yapmaktadır. Ayın geri kalan kısımlarını ise hazırlanmaya ayırmaktadırlar. Ücretler günlük veya saatlik bazda ödenmektedir. "İnsanlar ne kadar kazandığımızı görüyor" diyor Cao. "Ancak, bu insanlardan çoğu işin ne kadar zor olduğunun farkında değiller." Talebe bakılacak olursa, Çin’de son zamanlarda çevirmenlik üzerinde uzmanlaşmış kurumların açıldığını gözlemleyebiliriz. Kaynak : China Today - Çevirmen: Şerif Ahmet Saman |